اين بيت از آقا عبد اللّه طبيب است : نكند حادثه دور فلك تأثيرى * در ديارى كه در آن خانه خمارى هست و از خانواده‌هاى قديم محله بازار مرغ سلسلهء آتشيهاست . گويا وقتى در شيراز غوغا و آشوبى شده ، مردم شهر بضاعت خود را در خانهء حاجى عبد النبى آتشى كه مردى دولتمند و محترم بود به امانت گذاشتند ، اتفاقا شبى حجره‌اى از خانه او را آتش فرو گرفت و اهل محله جمع شده ، خاموش داشتند و اموال بسيارى از مال حاجى عبد النبى بسوخت و كسان حاجى به خيال افتاده كه اموال امانتى را تصاحب كرده ، به صاحبان مال بگويند : « اموال سوخته از شما بود » . و بعد از اطلاع حاجى عبد النبى بر كنكاش كسان خود ، در همان شب بر بام خانه رفته ، فرياد برآورد كه : « مسلمانان باز آتش گرفتم » و چون جماعتى حاضر شدند معلوم شد كه آتشى نيست و حاجى عبد النبى واقعه را بيان نمود و از آن زمان كه اواخر دولت صفويه بود اولاد حاجى عبد النبى را آتشى گويند و در اين زمان بيشتر از اين سلسله ، مشغول تجارت و حرفتند و از اعيان اين سلسله است : جناب محامد انتساب ، سلمان زمان و ابو ذر دوران حاجى محمد تقى آتشى تاجر شيرازى ، پدر مادر نگارنده فارسنامهء ناصرى در سال 1244 بعد از طى هشتاد مرحله از زندگانى در قريه رونيز فسا به رحمت ايزدى پيوست . و خلف الصدقش جناب مستطاب علام فهام آقا محمد كاظم مجتهد آتشى در سال 1208 متولد گشته ، سالها تحصيل مراتب علميه را نموده ، به زيور اجتهاد زينت يافت و در سال 45 [ 12 ] از شيراز به جانب كرمان رفته ، در شهر كرمان رحل اقامت را افكنده سالها به نشر علوم و امامت مسجد گنجعلى خان اقدام نمود و در سال 89 [ 12 ] به رحمت ايزدى پيوست . و خلف الصدقش جناب مستطاب علام فهام ، جامع فروع و اصول و حاوى معقول و منقول حاجى ملا عبد اللّه آتشى در سال 1248 در شيراز متولد شد و سالها در خدمت علماء ، تحصيل مراتب علميه را چنان نمود كه در هر فنى مانند مرد يك فن گرديد و سالها در شيراز اهل علم را از نتائج علميه خود بهره‌مند نمود و در سال 99 [ 12 ] در عتبات عاليات به رحمت الهى و اصل گرديد . و از اعيان اين سلسله است : جناب فضائل مآب ، علام فهام حاجى ملا عباس آتشى : مدتى است در قصبهء ارسنجان ، باعث رونق مدرسهء آن گشته ، هر روزه جماعتى از اهل علم را از نتائج علميه خود بهره‌مند نمايد . و از مآثر سلسله آتشى در شهر شيراز مدرسه مقيميه واقعه در محله لب آب و مسجد آتشيها در محله بازار مرغ و باز مسجد آتشيها در محله لب آب است « 1 » و چندين قريه و مزرعه در حومه شيراز و مرودشت ، از موقوفات اين سلسله را در زمان نادر شاه خالصه ديوان نمودند و چون در اين دولت خداداد ، عموم خالصجات را به اربابى دادند ، جماعتى كه آن موقوفات را تصرف نمودند ، چيزى از منافع آنها به اهل اين سلسله مىدهند .

--> ( 1 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 434 .